Uluslararası Matematik Olimpiyatı

          Uluslararası Matematik Olimpiyatı lise seviyesindeki öğrenciler arasında her yıl farklı bir ülkede düzenlenir. İlk Uluslararası Matematik Olimpiyatları 1959 da Romanya’da düzenlendi ve bu olimpiyatlara yedi ülke katıldı. 2007 yılında Vietnam (Hanoi), 2008 yılında İspanya (Madrid), 2009 yılında Almanya’da (Bremen) düzenlendi. 2010 olimpiyatları Kazakistan’da, 2011 yılında ise Hollanda’da düzenlenecek.

           Katılımcı ülke sayısı gittikçe artmaktadır. 1959 da yedi ülkenin katılımıyla başlayan Uluslararası Matematik Olimpiyatlarının 2009 yılındaki katılımcı ülke sayısı 118 oldu.
Her ülke en fazla altı öğrenciyle katılabilmektedir. Olimpiyatlar her biri 7 puan değerinde altı soru içermektedir. Katılımcı öğrencilere iki gün üçer soru ve bu üç soru için her gün dört buçuk saat süre verilmektedir. Dolayısıyla öğrencilere iki günde toplam 9 saat verilmektedir.

           Katılan öğrenciler arasında başarılı olanlar Altın Madalya (yaklaşık olarak ilk %10 a giren öğrenciler), Gümüş madalya (altın alanlardan sonraki yaklaşık %15-%20 lik dilim) ve Bronz madalya (altın ve gümüş madalya alanlardan sonraki yaklaşık %25-%30 luk dilim) ile ödüllendirirler. Ayrıca madalya almaya hak kazanamayan öğrenciler arasında herhangi bir sorudan tam puan alan öğrenciler mansiyon ile ödüllendirirler. Bu yüzden bir sınavda 7 puanla mansiyon alan olabileceği gibi 12 puanla ödülsüz kalan olabilir.

           Nerdeyse her yıl Çin Halk Cumhuriyetinin birinci olduğu Uluslar arası Matematik olimpiyatlarında ülkemizin başarısı da artmaktadır. 2009 olimpiyatlarında milli takımımız takım sıralamasında sekizinci olmuştur.

Ulusal Matematik Olimpiyatları

          TÜBİTAK tarafından 1993 yılından bu yana her yıl düzenlenmektedir. Bu sınavlara ülkemizdeki ve konuk statüsünde olmak üzere K.K.T.C. ‘deki her lise, başarılı öğrencileri arasından okul yönetimince seçilen sekizer öğrenci ile katılabilmektedir.

Ulusal Matematik Olimpiyatları üç aşamalı olarak düzenlenmektedir:

Birinci Aşama Sınavı: Nisan ayı sonu veya Mayıs ayı başında uygulanmaktadır. Bu sınav çoktan seçmeli test sınavı olup 36 soru içermektedir. Bu sınav için verilen süre 150 dakikadır. Bu 36 sorunun genelde %25 i Geometri, %25 i Sayılar Teorisi, %25 i Analiz ve %25 i Kombinatorikten gelmektedir. Birinci Aşama Sınavı sonucunda başarılı olan öğrencilerden bir kısmı kamplı, diğerleri kampsız olarak İkinci Aşama Sınavına girmeye hak kazanırlar. Kamplı kazanan öğrenciler Ağustos ayının sonu, Eylül ayının başında TÜBİTAK tarafından kampa alınıp genellikle on beş gün özel olarak İkinci Aşama Sınavına hazırlanırlar.

İkinci Aşama Sınavı: Kasım ayı sonu veya Aralık ayı başında aynen uluslararası olimpiyatlar formatında uygulanır. Yani 6 soru ve süre olarak iki günde toplam 9 saat. Sınavda başarılı olan öğrenciler Altın, Gümüş ve Bronz madalyalarla ödüllendirilirler. Ayrıca başarılı öğrenciler TÜBİTAK tarafından yapılan kamplarla uluslararası olimpiyatlara hazırlanırlar.  

Üçüncü Aşama Sınavı: TÜBİTAK tarafından yapılan sınavla uluslar arası olimpiyatta ülkemizi temsil edecek milli takım seçilir.

Diğer Matematik Olimpiyatları

          Matematik branşı olimpiyat organizasyonu açısından son derece zengin bir branştır. Gerçekten örneğin ülkemiz açısından bakacak olursak birçok üniversite lise öğrencilerine ve birçok lise ilköğretim öğrencilerine yönelik Matematik olimpiyatı veya Matematik yarışması uygulanmaktadır. Biz konumumuz gereği liselerin katılabileceği olimpiyatlardan bazılarını burada belirtelim.

           Akdeniz Üniversitesi Matematik Olimpiyatları: Akdeniz Üniversitesi tarafından 1996 yılından bu yana her yıl düzenlenmektedir.
          Cahit Arf Matematik Günleri: Bilgi Üniversitesi tarafından her yıl düzenlenmektedir.

           İLMO: Koç Üniversitesi tarafından her yıl düzenlenmektedir.

Okulumuzda Matematik Olimpiyatı Çalışmaları

          Eylül ayı içerinde diğer branşlarla birlikte okulumuza yeni gelen öğrencilere bir seçme sınavı uygulanır ve branşlar öğrencilerin isteklerini de göz önünde bulundurarak takımlarını oluştururlar.
Matematik olimpiyat takımımız diğer olimpiyat takımlarımız gibi hafta içi derslerden sonra ve hafta sonları özel Matematik Olimpiyat odamızda öğretmenimiz kontrolünde olimpiyatlara hazırlanırlar.

           Çalışmalarımızda lise müfredatında olup olimpiyatlarda da çıkan konular olimpiyat seviyesinde işlenir. Örneğin Taban Aritmetiği, Modüler Aritmetik, Fonksiyonlar, Denklem ve eşitsizlikler, Permütasyon, Kombinasyon, Olasılık gibi konular bu kategoriye giren konulardan bazıları. Ayrıca okul müfredatına girmediği halde olimpiyatlarda sıkça rastlanan Güvercin Kafesi, Renklendirme, Diyafon Denklemler gibi konularda gösterilmektedir. Çalışmalarımızda TÜBİTAK tarafından basılmış kitapların yanı sıra yabancı kaynaklar da kullanılmaktadır.
Çalışmalarımızda üs sınıfların alt sınıfları yetiştirmeleri önem verdiğimiz bir konudur.

Matematik Olimpiyatı Müfredatı

          Olimpiyat müfredatını çıkarmak zordur. Çünkü aslında her konudan güzel bir soru bulunabileceği gibi çıkan bir soru da çok farklı yaklaşımlarla çözülebilir. Yine de burada anlatılması bizce gerekli olan konuları belirtelim.

1. Sayılar, asal ve bileşik sayılar
2. Asal çarpanlara ayırma
3. Bölünebilme
4. Ebob ekok
5. Taban aritmetiği
6. Modüler aritmetik
7. Diyafon denklemler
8. Kümeler
9. Fonksiyonlar
10. Polinomlar ve çarpanlara ayırma
11. Trigonometri
12. Karmaşık sayılar
13. Logaritma
14. Denklemler, eşitsizlikler
15. Özel eşitsizlikler (aritmetik ortalama – Geometrik ortalama), Couchy-Shwarts, Holder,….
16. Özel tanımlı fonksiyonlar (mutlak değer, tam değer) (Not: İşaret fonksiyonu gerekmiyor)
17. Limit, Türev (İntegral gerekmiyor, Türev daha çok eşitsizliklerde kullanılabiliyor)
18. Fonksiyonel denklemler
19. Permütasyon, kombinasyon, binom, olasılık
20. Güvercin Kafesi prensibi
21. Boyama yoluyla soru çözme
22. Grafik teorisi
23. Düzlem geometrinin tanımı

Matematik Olimpiyatı Çalışmanın Öğrenciye Kazandırdıkları

          Bir öğrenci TÜBİTAK tarafından düzenlenen Ulusal Matematik Olimpiyatlarında madalya alırsa ve üniversite sınavlarında aşağıdaki bölümlerinden birini tercih ederse kendisine ÖSYM tarafından ek puan verilmektedir.
Bilgisayar bilimleri mühendisliği, Bilgisayar mühendisliği, bilgisayar ve enformatik mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği, elektrik mühendisliği, endüstri mühendisliği, istatistik, istatistik ve bilgisayar bilimleri, jeodezi ve fotogrametri mühendisliği, kontrol ve bilgisayar mühendisliği, matematik, matematik-bilgisayar, matematik-bilgisayar programcılığı ve matematik mühendisliği.

           Matematik olimpiyat çalışmalarının bir öğrenciye kazandırdıkları elbette ek puandan çok daha fazladır. Matematik olimpiyat çalışmaları öğrenciye ileri derecede analitik düşünme kabiliyeti kazandırmakta ve bu kazanım öğrenci ileride hangi mesleği seçerse seçsin kendisine büyük katkı sağlamaktadır. Nitekim okulumuzda Matematik olimpiyat çalışmalarına katılmış öğrencilerinden şu an Hukuk Fakültesinde okuyanlar bile bulunmaktadır. Bu mezunlarımızın her biri hem üniversite sınavlarında hem de üniversite öğrenimleri sırasında olimpiyat çalışmalarının kendilerine pozitif katkı yaptığını belirtmişlerdir.